مقالات
بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
چند نکته در پیشگیری از بیماری های قلبی – عروقی
بیماری های قلبی عروق به زبان ساده: بیماری های قلبی – عروقی (CVD ) یکی از عوامل عمده بیماری و مرگ و میر در سطح جهان بوده و یک سوم مرگ و میرها را در سطح جهان شامل می شود. اکثریت بیست و دو میلیون نفری که هر ساله دچار حملات و شوک های قلبی می شوند دارای یک یا چند عامل خطرساز
بیماری های قلبی – عروقی زیر هستند:
« فشار خون شدید، دیابت، مصرف دخانیات، چربی خون بالا، عدم تحرک »
در اکثریت موارد با اتخاذ اقدامات موثر می توان از بروز حوادث ناشی از بیماری های قلبی – عروقی جلوگیری کرد. کنترل عوامل خطرساز بیشترین تاثیر را در اقدامات پیشگیرانه خواهد داشت.
ترویج شیوه های مناسب زندگی ( الگوی غذایی مناسب، افزایش تحرک بدنی و کاهش مصرف دخانیات ) منجر به زندگی طولانی با قلبی سالم می شود.
برای رسیدن به این هدف سازمان جهانی بهداشت ( WHO ) و اتحادیه جهانی قلب یکسری فعالیت های مرتبط به منظور کنترل خطرات بیماری های قلبی – عروقی را همه ساله با شعارهای خاص پیگیری می نمایند، شعار امسال که از طرف سازمان جهانی بهداشت و اتحادیه جهانی قلب مصادف با 30 سپتامبر ( ۸ مهر ماه ) اعلام شده است بدین شرح است:
همه با هم برای داشتن قلب سالم
به همین منظور در زیر چند توصیه برای پیشگیری از بیماری های قلبی- عروقی آورده شده است که با عمل به این توصیه ها از ابتلا به بیماری های قلبی- عروقی و عوارض و زیان های اقتصادی ناشی از آن در امان خواهید بود:
۱- فعالیت های بدنی :
– افزایش تدریجی فعالیت های متوسط بدنی مثل: تند راه رفتن و دوچرخه سواری ( حداقل ۳۰ دقیقه در روز )
۲- تغذیه سالم:
– محدود کردن مصرف نمک روزانه به کمتر از ۵ گرم در روز ( یک قاشق چایخوری )
– کاهش مصرف نمک در مراحل پخت و آماده سازی غذا
– مصرف ۵ وعده (۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم) میوه و سبزیجات در روز ( یک وعده شامل یک پرتقال یا یک سیب یا
انبه یا موز یا سه قاشق سوپ خوری از سبزیجات پخته )
– محدود کردن مصرف گوشت پر چرب، خامه، کره و روغن ( کمتر از دو قاشق سوپ خوری در روز)
– استفاده از روغن ذرت، زیتون، سویا و…
– جایگزینی گوشت سفید ( با مرغ بدون پوست و… ) با گوشت قرمز
– مصرف حداقل ۳ بار ماهی در هفته ، بهتر است از ماهی های پر روغن مثل تن، سالمون و… استفاده شود.
– اجتناب از مصرف الکل
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
تغذیه در بیماران قلبی- عروقی
بیماریهای قلبی- عروقی و سکته علت بیشتر مرگ و میرها در هر دو جنس ودر تمام قومیت ها بیان شده است.از علل بیماریهای قلبی- عروقی میتوان: عوامل ژنتیکی،استعمال دخانیات،استرس ، بیماریهایی چون پرفشاری خون،دیابت،سطوح غیرطبیعی چربی خون و…نام برد.رژیم غذایی نامناسب،اضافه وزن و عدم تحرک جسمانی از دیگر عوامل موثر درایجاد و پیشرفت بیماریهای قلبی عروقی میباشند.از این رو رژیم غذایی مناسب همراه با اصلاح شیوه زندگی عوامل موثری در روند پیشگیری وبهبود مبتلایان به بیماریهای قلبی- عروقی میباشند.
مشخصات رژیم غذایی در بیماران قلبی- عروقی:
۱-چربی ها:نوع چربی و روغن های مصرفی در این بیماران باید بر اساس توصیه های زیر باشد.
چربی ها و روغن های غیر مجاز:انواع چربی ها وروغن های اشباع ، اسید های چرب ترانس ومواد غذایی حاوی کلسترول بالا مانند روغن حیوانی ، روغن نباتی هیدروژنه ،روغن نارگیل ،کره ومارگارین ، چربی های گوشت ، لبنیات پرچرب وغذاهای آماده ( fast food ) ، کباب ، کله پاچه ، انواع شیرینی ها وسس های پر چرب وپر خامه و…..
چربی ها وروغن های مجا ز: روغن هایی که اسید چرب غیر اشباع دارند ومصرف آنها باعث کاهش چربی خون وکاهش سطح LDL(کلسترول بد ( وافزایش سطح HDL ( کلسترول خوب ) می شوند مانند: روغن (زیتون ، کانولا ،ذرت ، کنجد ،آفتابگردان ، هسته انگور ، گردو ،بادام و…)
مصرف به اندازه ماهی های پر چرب مانند ماهی آزاد ، ساردین ، شاه ماهی ،ماهی خال مخالی و… مصرف انواع مغزها ا زجمله گردو ، فندق ، بادام که حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ هستنددر بهبود سطح چربی خون موثر می باشند .
۲- سدیم : پرفشاری خون عاملی مهم درایجاد وپیشرفت بیماریهای قلبی-عروقی می باشد بنابراین بیماران قلبی به ویژه افراد دچارCHF ( نارسایی احتقانی قلب ) باید به منظور کاهش فشارخون وجلوگیری از بروز ادم با توجه به درجه بیماری ازرژیم های محدود از سدیم استفاده کنند ومصرف نمک ، غذاهای کنسروشده وفرآوری شده ، سس ورب گوجه فرنگی ، تنقلات شور ومواد غذائی حیوانی که سدیم بیشتری دارند را محدود نمایند .
۳-فیبر: مصرف فیبرها به ویژه فیبرهای محلول مانند صمغ و پکتین که در اقلامی چون انگور ،سیب،توت فرنگی،هویج،مرکبات،لوبیا،تخم کنجد،سبوس جودوسرو…یافت می شوند، درکاهش چربی خون تاثیر ویژه ای دارند .
ازدیگر غذاهای حاوی فیبر می توان انواع سبزیجات(کلم بروکسل وبروکلی ،نخودسبزتازه و….) میوه ها ، نان های سبوس دار ، جوانه غلات وحبوبات را نام برد .
مصرف مکمل های ویتامین c ، امگا3، استرول ها و استانول های گیاهی در صورت تجویز پزشک می تواند درکاهش چربی خون موثر باشد.
کاهش وزن اضافی وفعالیت بدنی به مدت ۱۲۰ دقیقه در هفته می تواند از بروز وپیشرفت بیماریهای قلبی- عروقی جلوگیری کند .
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
آیا کلسترول تخم مرغ مضر است ؟
امروزه ثابت شده است که مقدار چربی اشباع غذا شامل ( گوشت قرمز ، کره ، خامه ، لبنیات پرچرب ، روغن نباتی جامد ) بیشتر از خود کلسترول ، در افزایش کلسترول خون موثراست .بنابراین تخم مرغ که دارای چربی اشباع کمی است نقش چندانی درافزایش کلسترول خون ندارد مگر اینکه به مقدارزیاد مصرف شود پس مصرف ۳-۲ عدد تخم مرغ درهفته برای بیماران قلبی – عروقی مجاز می باشد.
درضمن حذف کامل مواد غذایی حاوی کلسترول از برنامه غذایی افراد یک عامل خطر محسوب می شود چرا که موجب کاهش مقدار کولین دریافتی می شود که در دراز مدت سبب اختلال کا رکبد وافزایش سنتز داخلی کلسترول در بدن می شود
۳- پرهیز از مصرف و ترک دخانیات:
– بعضی از مردم برای خودکشی خود را در آب غرق می کنند و بسیاری دیگر سیگار می کشند این عادت منحصر به انسان است.
– سیگار کشیدن به عنوان یکی از عوامل اصلی و یا چند مکانیسم احتمالی در بروز بیماری های قلبی- عروقی است.
– دود دخانیات عامل ۲۵% مرگ های ناشی از بیماری سرخرگ های تاجی قلب ( CHD ) در مردان کمتر از ۶۵ ساله می باشد. خطر بروز بیماری رابطه مستقیمی با تعداد سیگارهای دود شده در روز دارد.
– فیلتر سیگار اثر محافظت کننده ندارد، شواهدی در دست است که تاثیر سیگار تنها بصورت مستقل نبوده بلکه با دیگر عوامل خطرساز مانند پرفشاری خون و افزایش کلسترول سرم هم اثر تشدیدی دارد.
« پس ترک دخانیات ( سیگار ) نقش موثری در پیشگیری از بیماری دارد »
– در کسانیکه یک بار سکته قلبی داشته اند خطر بازگشت کشنده بیماری پس از ترک سیگار تا ۵۰% کاهش داشته است.
امید است با توجه به شعار سال، با اتحاد و هماهنگی در کلیه بخش های مختلف جامعه از خانواده گرفته تا مدارس، محیط های کاری، مجامع مذهبی و دیگر مراکز عملی و آموزشی که هر کدام نقش موثری در پیشگیری از عوامل خطرساز بیماری های قلبی- عروقی را دارند گام موثری در کنترل این بیماری ها برداشته باشیم.
حمله قلبی Heart Attack
یک حمله قلبی زمانی اتفاق می افتد که خونرسانی به قسمتی از عضله قلب به علت انسداد یکی از عروق کرونری به شدت کاهش یافته یا متوقف گردد. رگ های کرونر، اولین رگهایی هستند که از آئورت نشات می گیرند و خونرسانی به خود قلب را در تمامی سطوح به انجام می رسانند. رسوب چربی در امتداد لایه داخلی شریان کرونری یکی از دلائل اصلی انسداد جریان خون قلب است. خونرسانی زمانی که شریان دچار اسپاسم ( انقباض ناگهانی) می شوند، نیز کاهش می یابد. اسپاسم کرونر در افراد عصبانی و جوان شایعتر است.
علائم و نشانه ها:
تشخیص حمله قلبی مشکل است زیرا اکثر علائم و نشانه های این حملات اختصاصی نبوده و با علائم و نشانه های سایر دستگاهها خود را نشان می دهند. علائم و نشانه های احتمالی یک حمله قلبی به صورت زیر بیان می شود:
فشار ناراحت کننده، احساس پری ، فشردگی یا درد در مرکز قفسه سینه که دو دقیقه یا بیشتر طول بکشد ( این نشانه ممکن است ناگهان ظاهرشده و سریع هم از بین برود.) ممکن است درد به شانه ، گردن ، فک پایینی یا بازو انتشار پیدا کند.
یک یا چند مورد از علائم زیر ممکن است وجود داشته باشد: ضعف ، گیجی ، تعریق، تهوع، تنگی نفس. ( تمامی این علائم خطر در هر حمله قلبی رخ نمی دهند و ممکن است تعدادی از آن ها وجود داشته باشد)
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
اقدامات و کمک های اولیه:
- باید اقدامات زیر را در موارد جمله قلبی سریع و به طور کامل به انجام برسانید
- بیمارستان هایی که مراقبت های اورژانسی قلبی ۲۴ ساعته دارند را بیابید و اگر درد قلبی بیش از ۲ دقیقه طول کشید با مرکز درمانی تماس بگیرید.
- اگر خودتان می توانید سریعتر بیمار را به مراکز درمانی برسانید، منتظر آمبولانس نشوید و بیمار را انتقال دهید.
- اگر لازم بود و به درستی نیز آموزش دیده باشید، CPR را آغاز کنید.
- به بیمار کمک کنید تا در وضعیتی که کمترین درد را دارد، قرار گیرد. به طور معمول اینکه شامل نشاندن بیمار و بالا نگه داشتن پاها بالاتر از سطح قلب می باشد. لباس های اطراف گردن و قفسه سینه را شل کنید.
- مشخص کنید که آیا بیمار از بیمار شناخته شده عروق کرونر قلب در رنج بوده یا خیر و آیا نیترو گلیسیرین مصرف می کند. نیترو گلیسیرین ، شریان کرونری را گشاد می کند و باعث افزایش جریان خون به عضله قلب می شود، ضمن اینکه فشار خون را کاهش داده و وریدها را گشاد می کند. ( از آنجاییکه نیتروگلیسیرین فشار خون را کاهش می دهد در هنگام مصرف بیمار در حالت نشسته یا دراز کش باشد.)
- اگر مصدوم بیهوش بود ABC را بررسی و در صورت نیاز CPR را آغاز کنید.
- امدادگران در حمله قلبی می توانند تا سه قرص زیر زبانی به فاصله ده دقیقه بدون نیاز به تجویز پزشک تجویز کنند.
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
عوامل خطر ساز سکته های قلبی :
۱- عواملی که قابل تغییر نیستند
ارثی : بیشتر بیماریهای قلبی و عروقی دارای سابقه خانوادگی می باشند.
مردان : شانس بیشتری برای ابتلا دارند.
سن : اکثر حملات قلبی در افراد بالای ۶۵ سال سن ، رخ می دهد.
۲- عوامل خطری که قابل تغییر هستند
سیگار کشیدن: سیگاریها دو برابر بیشتر در معرض خطر قرار دارند.
فشار خون بالا: چون سبب افزایش کار قلب می شود.
کلسترول بالای خون: سبب رسوب در دیواره شریان می شود.
۳- عواملی که قابل اصلاح هستند
دیابت: سبب افزایش کلسترول و تری گلیسرید خون می شود.
چاقی : روی فشار خون و کلسترول اثر دارد و باعث دیابت و فشار روی قلب می شود.
کم تحرکی: افراد غیر فعال دو برابر افراد فعال در معرض خطر سکته قلبی می باشد.
بیماری – گروه اجتماعی:
بیماریهای قلبی-عروقی نخستین علت مرگو میر در کشور هستند و به طور متوسط روزانه 200نفر در اثر سکتههای قلبی جان خود را از دست میدهند؛ در حالی که 25درصد موارد سکتههای قلبی در همان محل، قابل احیا هستند.
به گزارش همشهری، اگر بین ۵ تا 8دقیقه اول کسانی که دچار ایست قلبی شدهاند تحت اقدامات پزشکی قرار گیرند، احتمال برگشت وجود دارد؛ به ویژه اگر در سنین پایین باشند.
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
حسنی – عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی- در تذکری به وزیر بهداشت و درمان خواستار پیشگیری از مرگ افراد در کشور بر اثر سکته قلبی شد.
وی در تذکری مکتوب به کامران باقری لنکرانی خواستار اختصاص بخشی از درآمد بند ط تبصره ۱۴ قانون بودجه سال جاری برای پیشگیری از بیماریهای قلب و عروق بهویژه سکته قلبی شد.
همچنین پیرمؤذن یکی دیگر از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به مرگ یک دانشجو در هفته گذشته به علت سکته قلبی در کلاس، بر وجود مرکز بهداشتی و درمانی در دانشکدهها برای کمک به این افراد در زمان مواجهشدن با مشکل تاکید کرد و گفت: مسئولان در محیطهای استرسزا و توأم با تنشهای روحی و روانی باید از قبل در این رابطه زمینهسازی و بسترسازی کنند و تدوین پرونده پزشکی دانشجویان ضروری است.
وی افزود: به لحاظ سبک زندگی به ویژه در تهران و شهرهای بزرگ، همچنین تغییر دموگرافی، سن جمعیت و شیوع بیماری متابولیک در کشور که نزدیک به یکسوم انسانها را رنج میدهد(چه به شکل فقر غذایی و چه به شکل پرغذایی) وجود یک شبکه مدرن و مجهز اورژانس در کشور چه در داخل دانشگاه و چه در داخل محلهایی که جمعیت زیادی زندگی میکنند، از ضروریات جامعه ماست.
بر اساس این گزارش، علائم و نشانههای احتمالی یک حمله قلبی عبارتند از: فشار ناراحتکننده، احساس پری، فشردگی یا درد در مرکز قفسه سینه که دو دقیقه یا بیشتر طول بکشد (این نشانه ممکن است ناگهان ظاهر شده و سریع هم از بین برود). ممکن است درد به شانه، گردن، فک پایینی یا بازو انتشار پیدا کند.
یک یا چند مورد از علائم زیر ممکن است وجود داشته باشد: ضعف، گیجی، تعریق، تهوع، تنگی نفس.
عوامل خطرساز سکتههای قلبی عبارتند از عواملی که قابل تغییر نیستند مثل عوامل ارثی که بیشتر بیماریهای قلبی و عروقی دارای سابقه خانوادگی میباشند و مردان شانس بیشتری برای ابتلا دارند که سن اکثر حملات قلبی در افراد بالای 65سال است.
عوامل خطری که قابل تغییر هستند مثل سیگارکشیدن (که دو برابر بیشتر در معرض خطرند)، فشار خون بالا، کلسترول بالای خون که سبب رسوب در دیواره شریان میشود و آخر، عواملی که قابل اصلاح هستند؛ نظیر دیابت، چاقی و کمتحرکی که افراد غیرفعال، دو برابر افراد فعال در معرض سکته قلبی میباشند.
سوزش سردل و حمله قلبی را از هم تمیز دهید یک میلیون نفر ایرانی نارسایی قلب دارند اعتیاد به متآمفتامین با بیماری قلبی ارتباط دارد افسردگی و تنهایی به بیماری جسمی میانجامد چای را با شیر مخلوط نکنید
بازماندگان جنگ بیشتر در معرض خطر بیماری قلبیاند سن جراحی قلب باز در ایران، 10سال زودتر از سایر کشورهاست زنگ مرگ نکته بهداشتی روز: چه کسی به آسپیرین نیاز دارد؟
رشد سرطان و بیماریهای قلبی- عروقی در کشور ام آر آی سه بعدی برای تشخیص بیماریهای قلبی موفقیت آزمایشهای اولیه بر روی “استنت” عروقی قابل جذب گردو برای سلامتی قلب قلبتان چقدر جوان است؟ ملاحظات بیمارهای قلبی – عروقی در ایران خطر شیوع بیماری قلبی در کشورهای رو به توسعه نشانههای هشداردهنده ایست ناگهانی قلبی شیوه جدید برای تحریک رشد رگهای جانبی میانبر در قلب
فیبریلاسیون دهلیزی عبارت است از یک نوع ضربان قلب کاملاً نامنظم. لغت فیبریلاسیون به معنی حالت لرزش رشتههای عضلانی قلب است. آن قسمتهایی که درگیر میشوند عبارتند از عضله قلب؛ دهلیز قلب (محفظهای از قلب که به بطن چپ ، محفظه اصلی راه مییابد)؛ و سیستم هدایت الکتریکی قلب.
علایم شایع
گاهی بدون علامت است
نامنظمی دایم ضربان قلب، که طی آن هیچ ضربهای با دیگری از نظر قدرت یا مدت برابر نیست.
علل
بیماری روماتیسمی قلب که در نتیجه تب روماتیسمی ایجاد میشود.
آترواسکلروز (تصلب شرایین) در رگهای قلبی، با یا بدون سابقه سکته قلبی
پرکاری تیرویید
نارسایی احتقانی قلب
عوامل افزایشدهنده خطر
- استرس
- بیماری دریچهای قلب؛ جراحی قلب اخیر
- اختلالات الکترولیتی، به خصوص کاهش پتاسیم
- آمبولی ریوی
- استفاده بیش از حد از بعضی داروها، مثل هورمونهای تیروئیدی، کافئین و غیره
- سیگار کشیدن
- مصرف الکل
- چاقی
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
- ترک سیگار
- رعایت توصیههای ارایه شده در قسمت رژیم غذایی. برای فرزندان والدینی که دچار این بیماری هستند ممکن است رژیم کم چربی بهتر باشد.
- ورزش منظم
- استرس حتیالمقدور به حد قابل تحمل کاهش داده شود.
- اگر دیابت (مرض قند) دارید یا فشار خونتان بالا است، برنامه درمانی مربوط را به دقت اجرا کنید.
- در حدود ۵۰% از بیماران، میتوان با کمک شوک الکتریکی، ریتم ضربان قلب را به حالت عادی در آورد. در ۵۰% بقیه، بعضی از علایم را میتوان با دارو کنترل کرد.
- کسانی که ریتم قلبشان به حالت عادی بر میگردد، عمر طولانیتر و قدرت و انرژی بیشتری دارند تا کسانی که ریتم قلبشان به صورت فیبریلاسیون دهلیزی باقی میماند.
- ادم حاد ریوی (آب آوردن ریه به طور ناگهانی)
- ترومبوز (لخته) یا آمبولی (لخته کنده و جابجا شده) در سرخرگها
- نارسایی احتقانی قلب
- سایر نامنظمیهای ضربان قلب که شاید باعث ایست قلبی شوند.
آزمایشات تشخیصی عبارتند از: نوار قلب، و آزمایش خون برای اندازهگیری سطح خونی داروهای مورد استفاده در درمان
بستری در بیمارستان (گاهی)
شوک الکتریکی، که شاید باعث طبیعی شدن ضربان قلب شود.
کاری کنید که اعضای خانواده و دوستانتان روش احیای قلبی ـ ریوی را یاد بگیرد تا در صورتی که خدای ناکرده دچار ایست قلبی شدید، بتوانند به کمکتان بشتابند.
سیگار نکشید، از داروهای روانگردان استفاده نکنید، الکل هم ننوشید.
روش بررسی نبض خود را از لحاظ تعداد ضربان قلب، ریتم قلب (منظم یا غیرمنظم)، و قدرت نبض فرا بگیرید. در صورت تغییر مشخصات فوق با پزشک خود تماس حاصل نمایید.
استرس را به حداقل برسانید.
از مصرف داروهای ضدگرفتگی و آبریزش بینی خودداری کنید.
داروهای قلبی، مثل دیژیتال، کینیدین، مسدودکنندههای کانال کلسیمی، یا بتا بلوکرها. از این داروها برای منظم کردن ضربان قلب استفاده میشود.
داروهای ضدانعقادی برای جلوگیری از تشکیل لخته
به محض بهبود علایم، فعالیتهای عادی خود را از سر گیرید.
انجام ورزش به طور منظم توصیه میشود.
اگر چاق هستید، وزن خود را کم کنید، اما از داروهای کاهشدهنده اشتها استفاده نکیند. این داروها ممکن است خود باعث بدتر شدن اختلالات ریتم قلب شوند.
برای کنترل بیماری زمینهساز قلب ممکن است نیاز به رژیم کم نمک یا کم چربی و مکمل پتاسیم وجود داشته باشد.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم فیبریلاسیون دهلیزی را دارید.
اگر به هنگام درمان، یکی از مشکلات زیر رخ دهد: ـ تغییر در تعداد ضربان قلب، ریتم، یا قدرت ضربان ـ درد قفسه سینه، تعریق، و ضعف ـ تنگی نفس، و تورم پا و مچ پا ـ درد در پشت ساق پا به هنگام راه رفتن
اگر دچار علایم جدید و غیرقابل کنترل شده اید. توجه داشته باشید که داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند.
- بیماری های قلبی عروق به زبان ساده
سن ابتلا به بیماریهای قلبی و مرگ و میر ناشی از آن در کشور ما پایینتر از کشورهای توسعهیافته است
متأسفانه در کشور ما سن ابتلا به بیماریهای قلبی – عروقی و مرگ و میر ناشی از آن پایینتر از کشورهای توسعه یافته است.
دکتر مجتبی سالاریفر، متخصص قلب و عروق و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: در کشور ما بیماریهای قلبی – عروقی در شرایط فعلی شایعترین علت مرگ و میر هستند در یک دوره گذار هستیم.
دوره گذار به این صورت است که بیشتر مرگ و میر در کشورهای فقیر ناشی از بیماریهای عفونی و بیماریهای مادر و نوزاد است که این نیز به دلیل فقر اقتصادی، نبود بهداشت، تغذیه نادرست، توسعه نیافتگی و عدم پوشش واکسیناسیون است. با توسعه اقتصادی اجتماعی جامعه از شدت این گروه از بیماریها کاسته شده و به بیماریهای غیرواگیر افزوده میشود.
این بیماریها در درجه اول شامل: بیماریهای قلبی – عروقی، فشارخون، دیابت و انواع سرطانها میشود. وی افزود: کشورهای پیشرفته، بیماریهای قلبی – عروقی همچنان علت شایع مرگ و میر هستند اما با این تفاوت که به دلیل پیشگیری اولیه و ثانویه، سن ابتلا به آن بالاست.
کشور ما یک حالت بینابینی داشته و بیماریهای قلبی عروقی شایعترین علت مرگ و میر هستند اما متأسفانه حدود سنی مبتلایان نسبت به کشورهای توسعه یافته پایینتر است. در بررسی انجام شده در مرکز قلب تهران میانگین سن بیماران که تحت عمل قلب باز یا بالن آنژیوگرافی قرار گرفتهاند حدود ۵۸ سال است در حالی که این سن در کشورهای دیگر ۱۰ سال بالاترست.
این متخصص قلب و عروق افزود: کنترل و پیشگیری بیماریهای قلبی – عروقی شامل چند مرحله است. مرحله اول کنترل عوامل خطر یا ریسک فاکتورهای قلبی است که این عوامل خطر شامل ۲ دستهاند که دسته اول عوامل قابل کنترل هستند مانند چاقی، سیگار، مصرف غذاهای با چربی اشباع شده بالا و موارد دیگر که از طریق آموزش به خصوص در زمینه قطع سیگار، افزایش فعالیت عمومی، تبلیغ و تشویق ورزش همگانی و آموزش و نظارت بر مصرف غذای جامعه که در یک طرح ملی باید مطرح شود، کنترل این عوامل امکانپذیر میشود.
دسته دوم عواملی هستند که در درازمدت بیماریهای عروق کرونری را سبب میشوند مانند فشارخون، دیابت، افزایش چربی بد(LDL) که کنترل این ریسک ها و درمان آنها به خصوص در سنین جوانی و یا کسانی که چند تا از این عوامل را با هم دارند مهم است. وی اظهار کرد: مرحله دوم کنترل را پیشگیری ثانویه تشکیل میدهد و معمولاً در گروهی اعمال میشود که به نحوی یک بار دچار بیماری قلبی شدهاند و تشخیص بیماری قلبی برایشان محرز شده است و هم اکنون می خواهیم از انفارکتوس مجدد و یا عوارض بیماری جلوگیری کنیم که اقدامات در این مورد بیشتر شامل اقدامات درمانی، دارویی، جراحی، آنژیوپلاستی عروق کرونر (گذاشتن بالن و یا استنت) می شود.
در این گروه نیز کنترل عوامل خطر مثل فشارخون، چربی خون بالا و دیابت اهمیت دارد. دکتر سالاری فر تصریح کرد: یکی از مسائل مهم در بیماریهای قلبی عروقی، تشخیص زودرس بیماری است. وی گفت: درصد بالایی از افراد (۲۵ تا ۳۰ درصد) ممکن است علائم بیماری قلبی عروقی و یا حتی انفارکتوس میوکارد را به صورت خاموش داشته باشند.
اکثر افرادی که به علت بیماری قلبی عروقی مثلاً سکته به پزشک مراجعه می کنند هیچ گونه علامت قبلی از این بیماری نداشته اند و هم اکنون دچار سکته و یا مرگ ناشی از این بیماری شده اند در حالی که اغلب این افراد از حدود یک ماه قبل از اینکه دچار عارضه شوند از علائمی چون درد قفسه سینه در پشت جناغ، تنگی نفس در فعالیت رنج می برند که این افراد به خصوص در سنین میان سالی و یا اگر دارای ریسک فاکتورهای دیگر چون فشارخون، دیابت، چربی، کشیدن سیگار یا سابقه خانوادگی مثبت بیماری هستند باید به پزشک مراجعه کنند که این مسئله باید در قالب طرحی ملی و با آموزش مناسب همراه باشد. در صورتی که بیماران دچار انفارکتوس قلبی شوند بخشی از عضله قلب از بین رفته و تقریباً غیرقابل برگشت است.
وی در ادامه گفت: مورد مهم دیگر، مسئله انکار نکردن بیمار و جدی گرفتن علائم بیماری است. دکتر سالاری فر افزود: گاهی بیمار دچار سکته می شود یا بعد از شروع علائم وقت زیادی را تلف می کنند که این اتلاف وقت با وقوع انفارکتوس می تواند بیمار را در معرض از دست دادن بخش وسیعی از عضله قلب قرار دهد یا مثلاً درد در ناحیه قفسه سینه، زیر قفسه (اپی گاستر) را به معده نسبت داده و با اتلاف وقت باعث می شوند سکته اتفاق افتاده و یا بخش وسیعی از عضله قلب از بین برود که با مراجعه به موقع می توانند اولاً از درمان دارویی برخوردار شوند و از وسعت انفارکتوس جلوگیری کنند، ثانیاً داروهایی هستند که به حل شدن لخته کمک می کنند و در مراکز درمانی مجهز امکان آنژیوپلاستی با بالن در انفارکتوس حاد وجود دارد که اگر این در ساعتهای اولیه وقوع باشد از میزان صدمه می کاهد.
وی در پایان گفت: مسئله مهم، آموزش است. همچنین بهبود شرایط اورژانس، بهبود خدمات پیش بیمارستانی و بهبود خدمات اورژانس بیمارستان است تا بتوانیم در اسرع وقت اقدامات مناسب و لازم را در مورد بیماران قلبی انجام دهیم.
رابطه بین استرس و بیماری های قلبی
رابطه بین استرس ، بیماریهای قلبی و مرگ ناگهانی از قدیم الیام شناخته شده است و نشان داده اند که وفور حملات قلبی ومرگهای آنی به دنبال استرس شدید ناشی از بلایای طبیعی مانند طوفان های سهمگین ، زلزله ، سونامی و غیره به طور مشخص افزایش می یابد . بیماری های عروق کرونر نیز در افرادی که دچار استرس مزمن هستند بیشتر دیده می شود ، به خصوص در جریان استرس های شغلی واقتصادی که از پیشرفت آن می توان جلوگیری کرد. بیشتر اوقات خود فرد مسئول ایجاد این استرس است مانند مصرف سیگار یا سایر تغییرات زندگی اشتباه آمیز یا مربوط به مشخصه های خطرناک مثل عصبانیت ، دشمنی شدید ، حالت تهاجمی ، رقابت های نامناسب که عوامل خطرناکی برای حمله قلبی ، مغزی و عوارض عروق کرونری است .
اصولا استرس چیست و چرا مردم درباره آن دچار ابهام هستند. چندین اصطلاح برای استرس انسانی پیشنهاد شده است . نخست این که استرس کلمه ای است که در زندگی روزمره ، برای صدها مساله اختصاصی به کار می رود . وقتی شخصی با عصبانیت ، ناکامی ،بد حالی ،افسردگی ، فشار کار زیاد و مسئولیت های زیاد و متفاوت مواجه می شود ، خود را دچار استرس کرده است . به هر حال استرس ممکن است بعد وسیعی داشته باشد که برای مقابله با آن چند راه در پیش است :
- کمک تضمینی
به صورت مصرف الکل ، داروها ( با نسخه یا بدون نسخه ) ، کشیدن سیگار ، خوردن غذاها ، مسایل جنسی یا هر چیز دیگری که علایم استرس را موقتا بهبود بخشد ، این استراتژی مقابله ای در کوتاه مدت کار می کند ولی در دراز مدت خطرناک بوده و می تواند نامطبوع و زیان بار باشد .
- کنترل استرس
مصرف رژیم غذایی ، تمرینات بدنی ، مراقبت پزشکی ، پس خوراند زیستی ، یا سایر تمرینات آرامش بخش و شلی عضلانی و غیره که این روش نسبت به طریقه اول مرجع است ولی هنوز روی مسائل فرد توجه داده می شود .
- راه بهینه
از بین بردن استرس که به سرعت و به طور طبیعی انجام شود ، به طوری که با تغییر یا اصلاح موارد علتی همراه باشد که این بهترین روش است که با مسائل زندگی می توان مقابله کرد ولی اغلب مردم از انجام این روش عاجزند ، زیرا نمی دانند یا درست درک نمی کنند که چه عللی باعث استرس در زندگی آنها شده است . به طور کلی ، استرس قسمتی از زندگی فرد است ولی اگر کنترل نشود می تواند منجر به اضطراب ، اختلال روانی و حتی مشکلات فیزیکی مثل بیماری قلبی ، افزایش فشار خون ، درد سینه و آریتمی قلبی گردد .
■ هسته مشکل استرس کدام است ؟
هیجانات ، عصبانیت ، افسردگی ، ترس ، اضطراب ، عجز و درماندگی ، منفی بودن ، تنهایی ، دشمنی و تنفر و بدحالی قسمتی از استرس های هیجانی است که می تواند قلب را ضعیف سازد .
■ برخی ایده ها موجب کاهش استرس و در نتیجه کاهش خطر بیماری قلبی می شود :
- باید شکایت از موارد مربوط به اشیا ، افراد و یا وقایعی که شما کنترل روی آنها ندارید متوقف سازید .
- خود را در برخی فعالیتهای مثبت اجتماعی درگیر سازید . این موضوع باعث کاهش شدید احساس تنهایی و جدایی شما از اجتماع می شود .
- عمل کردن به بخشش بهتر از دشمنی ، انتقاد و رشک وحسد است . اگر کسی کاری را انجام داد که آن را دوست نداشتی ، ببخش . در این صورت لحظه ای احساس بهبود می شود .
- اگر ممکن است هر روز ورزش کن .
- تکنیک های آرامش بخش و شلی عضلانی را یاد بگیر و عمل کن مثل تنفس عمیق یا یوگا یا برخی اشکال مراقبت از خود را .
- قبل از این که به رختخواب بروی ، تصورات بعضی اشیا را در نظر بگیر مثل خوشحا لی های زندگی را و این عامل کمک می کند تا در موقع استراحت در ضمیر شما برخی موارد مفید و سودمند القا شو
- از هر چیزی که هر روز داری شاکر باش .
- در خارج از منزل و در محیطی آرام و با طبیعتی جذاب قدمی بزن . این عمل باعث می شود وقتی بر می گردی ، در چارچوب ذهنی خود احساس بهبودی کنی .
- مطمئن باش که به قدر کافی خوابیده ای . خستگی طولانی ، باعث اضافه شدن استرس از هر راهی می شود .
- درباره ناراحتی ها و استرس خود با دوستان و افراد خانواده یا سایر افراد قابل اطمینان صحبت کن و از آن ها برای حمایت از خود کمک بگیر .
- هر روز ۱۵ دقیقه ساکت بنشین ، نفس عمیق بکش و درباره منظره ای آرام و زیبا فکر کن .
- یاد بگیر که قبول کنی تو می توانی چیزها را عوض کنی ، ولی تو نمی توانی تمام مسائل زندگی را حل کنی .
- وقتی که عصبانی هستی یا احساس ناراحتی می کنی ، قبل از جواب دادن به سوال از ۱ تا ۱۰ بشمار .
- وقتی با استرس مواجه می شوی ، از کشیدن سیگار ، دارو ، کافئین ، مشروبات الکلی یا خوردن زیاد اجتناب کن ، زیرا این موارد وضع را بدتر می کند .
- همیشه به موقعیت های خوب نگاه کن نه بد .
- مرتب علاوه بر ورزش بعضی کارها که تورا خوشحال می کند انجام بده ، با دکتر خود در مورد فعالیت های خود مشورت کن .
- سعی کن از چیزهایی که ممکن است تورا ناراحت کند ، پرهیز کنی ، مثلا ترافیک سنگین که در این صورت راه خود را عوض کن یا برگشت کن .
- به مردم زیاد قول مده ، سعی کن برای انجام کارهایت وقت کافی داشته باشی .
- به گروهی از دوستان که می شناسی بپیوند .
- امید است که این دستورات به شما کمک کند در آینده کمتر استرس داشته باشید .
همچنین ببینید:
پیشگیری و کنترل بیماری قلبی عروقی و عوامل خطرساز
تاثیر ورزش در سلامت قلب و عروق
استنتگذاری،بالون و آنژیوپلاستی
